Sitodruk to klasyczna technika nadruku, w której farba jest przeciskana przez siatkę (sito) na materiał. Jest bardzo popularny przy dużych seriach odzieży i gadżetów, bo zapewnia powtarzalność i trwałość.
Poniżej wyjaśniamy, czym jest sitodruk, jak wygląda proces i kiedy warto go wybrać.
Najprostsza zasada sitodruku:
Im mniej kolorów i im większa seria, tym sitodruk jest bardziej opłacalny.
Czym jest sitodruk
To metoda, w której farba przechodzi przez naświetloną siatkę (sito) tylko w miejscach tworzących wzór. Każdy kolor to osobne sito, dlatego przy wielokolorowych projektach proces się wydłuża.
Na czym polega proces sitodruku
- Przygotowanie projektu i rozdzielenie kolorów.
- Naświetlenie sita (matrycy) dla każdego koloru.
- Ustawienie materiału i pasowanie kolorów.
- Przeciągnięcie farby raklą przez sito.
- Suszenie lub utrwalenie nadruku (np. w tunelu).
Sitodruk krok po kroku (bardziej praktycznie)
Najwięcej wpływa na jakość mają:
- pasowanie kolorów (żeby warstwy się nie „rozjeżdżały”),
- dobór siatki (gęstość oczek pod detale i farbę),
- ustawienia rakli (docisk i kąt),
- czas utrwalania (zbyt krótki = słaba trwałość).
Sito, siatka (mesh) i emulsja: co robi różnicę
W sitodruku „matrycą” jest sito z naciągniętą siatką. To właśnie siatka decyduje o tym, ile farby przejdzie na materiał i jak ostre będą detale:
- rzadsza siatka lepiej przenosi farbę (mocniejsze krycie, większe plamy),
- gęstsza siatka daje lepszą ostrość (małe napisy, cienkie linie), ale wymaga dobrze dobranej farby i ustawień.
Na to nakłada się emulsja (warstwa światłoczuła), która tworzy „okienka” wzoru. Zbyt gruba emulsja potrafi zamulić detale, a zbyt cienka bywa mniej odporna w dłuższej serii.
Separacja kolorów i pasowanie: dlaczego to klucz
W sitodruku każdy kolor jest zwykle osobną warstwą. To oznacza:
- separację kolorów na etapie projektu,
- pasowanie (rejestrację) na maszynie, żeby kolory idealnie się spotkały.
Im więcej kolorów, tym większe ryzyko, że przy bardzo drobnych detalach pojawi się minimalne „przesunięcie”. Dlatego projekty sitodrukowe często projektuje się bardziej „plakatowo” – prosto, wyraziście i z odpowiednimi odstępami.
Raster (półtony) i przejścia tonalne: kiedy są możliwe
Sitodruk kojarzy się z prostą grafiką, ale da się uzyskać też przejścia tonalne – najczęściej przez raster (półtony). W praktyce to działa najlepiej, gdy:
- projekt ma odpowiedni kontrast,
- detale nie są ekstremalnie drobne,
- materiał ma w miarę gładką strukturę (meszek na bluzie potrafi „zjeść” raster).
Przy pełnych fotografiach i bardzo bogatych gradientach łatwiej uzyskać przewidywalny efekt inną metodą, ale w sitodruku półtony nadal potrafią wyglądać świetnie – szczególnie w stylu „poster”.
Farby w sitodruku: plastizolowe vs wodne
- Plastizolowe dają intensywny kolor, są trwałe i dobrze kryją, ale są bardziej „techniczne” w dotyku.
- Wodne są miękkie i naturalne, ale trudniejsze w utrwalaniu i mniej wybaczają błędy.
Wybór farby zależy od tkaniny, oczekiwanego efektu i tego, czy nadruk ma być „miękki” czy bardziej wyczuwalny.
Podkład na ciemnych tkaninach i „flash”: jak uzyskać krycie
Na czarnej lub ciemnej odzieży często robi się najpierw biały podkład (underbase), a dopiero potem kolory. Dzięki temu barwy są nasycone i czytelne.
Między warstwami stosuje się czasem krótkie podsuszenie (tzw. flash), żeby kolejne kolory nie mieszały się i nie „ściągały” farby.
To etap, który mocno wpływa na:
- krycie na ciemnych materiałach,
- ostrość krawędzi,
- trwałość w praniu.
Zalety sitodruku
- bardzo dobra trwałość nadruku,
- niski koszt jednostkowy przy dużych seriach,
- świetne krycie przy prostych kolorach,
- wysoka powtarzalność.
Najczęstsze zastosowania sitodruku:
- duże serie koszulek i bluz,
- torby bawełniane i tekstylia promocyjne,
- projekty z prostą grafiką i dużymi plamami koloru.
Wady i ograniczenia
- osobne sito dla każdego koloru,
- mniej opłacalne przy krótkich seriach,
- trudniejsze do zdjęć i przejść tonalnych,
- dłuższe przygotowanie przed drukiem.
Efekty specjalne w sitodruku: co da się zrobić
Sitodruk jest świetny nie tylko do klasycznych nadruków. W zależności od farb i dodatków można uzyskać efekty, których nie dają typowe techniki cyfrowe, np.:
- nadruk wypukły (puff / high density),
- farby metaliczne i perłowe,
- nadruki „soft touch” i bardzo miękkie chwyty przy farbach wodnych,
- efekty fluorescencyjne i specjalne.
To jeden z powodów, dla których sitodruk wciąż jest tak popularny w merchu i odzieży firmowej.
Sitodruk a inne metody znakowania: szybkie porównanie
| Metoda | Najlepsza do | Kolor/foto | Koszt przy dużych seriach | Największy plus |
|---|---|---|---|---|
| Sitodruk | duże serie | ograniczone | bardzo niski | trwałość i powtarzalność |
| DTF | krótkie/średnie serie | pełny kolor | średni | uniwersalność materiałów |
| DTG | detale na bawełnie | pełny kolor | wysoki | miękki nadruk |
| Folia flex | proste grafiki | 1-2 kolory | średni | czyste, ostre krawędzie |
Jeśli zależy Ci na pełnym kolorze i chcesz drukować na różnych tkaninach (często także poza samą bawełną), dobrym punktem odniesienia będzie druk DTF.
Gdy priorytetem jest miękki nadruk i wysoka szczegółowość na bawełnianych koszulkach, warto porównać sitodruk z tym, jak działa metoda druku DTG.
Jeśli projekt jest bardzo prosty (np. numery, napisy, 1–2 kolory) i zależy Ci na ostrych krawędziach, często lepiej sprawdza się folia flex.
Kiedy warto wybrać sitodruk
Sitodruk wygrywa, gdy:
- masz dużą serię (dziesiątki lub setki sztuk),
- projekt ma 1–3 kolory,
- chcesz maksymalnej trwałości i powtarzalności.
Kiedy lepiej wybrać inną metodę niż sitodruk
Sitodruk nie zawsze jest najszybszym i najtańszym wyborem. W praktyce lepiej rozważyć inną technikę, gdy:
- potrzebujesz pojedynczych sztuk lub małej serii,
- projekt ma dużo przejść tonalnych, efekt „foto” i zmienne warianty,
- znakujesz różne, trudniejsze materiały (np. mieszanki, softshelle, różne faktury).
Wtedy częściej sprawdza się DTG, DTF albo flex – zależnie od tego, jaki efekt chcesz uzyskać.
Jak przygotować projekt do sitodruku
Najlepsze zasady:
- zaplanuj ograniczoną liczbę kolorów,
- unikaj bardzo cienkich linii i mikrodetali,
- zrób separację kolorów,
- zostaw minimalne odstępy między elementami.
W praktyce warto też:
- przygotować wersję pod jasne i ciemne tkaniny,
- upewnić się, że kolorystyka ma sens w realnej palecie farb.
Jakie pliki przygotować i co podać w briefie
Żeby uniknąć poprawek i nieporozumień, warto od razu ustalić:
- miejsce nadruku i jego rozmiar (np. lewa pierś 8 cm, plecy A3),
- liczbę kolorów i ewentualne odpowiedniki (np. konkretne odcienie),
- rodzaj odzieży i kolor tkaniny,
- czy potrzebujesz nadruków w kilku wariantach (np. różne rozmiary, różne napisy).
Jeśli robisz to pierwszy raz, przyda się krótki przewodnik, jak przejść przez zamówienie od A do Z: jak zrobić koszulkę z własnym nadrukiem.
Najczęstsze błędy w sitodruku
- zbyt wiele kolorów przy małej serii,
- zbyt drobne detale, które „znikają” po nadruku,
- złe pasowanie kolorów,
- niedosuszenie farby.
Typowy błąd:
Projekt ze zbyt dużą liczbą kolorów przy małej serii — koszt startu staje się nieopłacalny.
Trwałość i pranie: jak dbać o nadruk
Sitodruk jest bardzo trwały, ale warto:
- prać na lewej stronie,
- unikać wysokich temperatur,
- nie prasować bezpośrednio po nadruku.
Koszt sitodruku: od czego zależy
Najczęściej cena zależy od:
- liczby kolorów (każdy kolor to osobne sito),
- wielkości nadruku,
- wielkości całej serii,
- rodzaju materiału i farby.
Sitodruk na odzieży firmowej: kiedy ma największy sens
Sitodruk jest częstym wyborem przy większych zamówieniach dla firm, bo daje powtarzalny efekt i korzystną cenę w serii. Sprawdza się świetnie w projektach typu:
- odzież dla pracowników i na eventy,
- duże serie promocyjne,
- merch, w którym liczy się trwałość.
Jeśli planujesz większe zamówienie, zobacz ofertę odzieży reklamowej z logo oraz przykłady kategorii koszulki z logo — łatwiej wtedy dopasować materiał i krój do zastosowania.
Checklista przed realizacją
- Czy projekt ma rozsądną liczbę kolorów?
- Czy znasz docelowy materiał i jego kolor?
- Czy masz przygotowaną separację kolorów?
- Czy liczba sztuk uzasadnia sitodruk?
Sitodruk to świetny wybór przy dużych seriach i prostych grafikach — wtedy daje najlepszy stosunek jakości do ceny.